participatie/musea en social inclusion
Sociale cohesie - of social inclusion - is de laatste jaren steeds vaker genoemd als belangrijke doelstelling van nationaal overheidsbeleid. Maatschappelijke ontwikkelingen als individualisering, globalisering, de toename van culturele diversiteit en de veranderende sociale rol van de overheid dragen bij aan het ontbreken van samenhang in de samenleving. Een gemis aan sociale cohesie kan tot sociale uitsluiting leiden en cultuurparticipatie en –educatie kunnen in de ogen van de landelijke overheid een rol spelen bij het voorkomen daarvan.
social Inclusion
onderzoek
Er zijn echter geen harde gegevens over de effecten van cultuureducatie in combinatie met doelstellingen op het terrein van sociale cohesie. Ook het buitenland biedt daarover weinig, of op zijn minst discutabel onderzoek. Van der Kamp en Ottevanger (2003) peilden in een verkennend onderzoek de meningen hierover van betrokkenen zoals museummedewerkers, programmamakers en deelnemers. Volgens de onderzoekers worden er door cultuureducatie wel degelijk nieuwe doelgroepen bereikt en de effecten op cohesie zijn –hoewel bescheiden- positief.
deelnemers
Deelnemers beleven meer plezier aan kunst en cultuur, krijgen meer aardigheid in school, ervaren het als een zinvolle tijdsbesteding, ontwikkelen meer zelfvertrouwen en verwerven grotere sociale vaardigheden. De ontmoeting van groepen met een andere culturele achtergrond of uit een andere leeftijdsgroep levert hen nieuwe inzichten en contacten op. De culturele activiteiten geven bovendien een positieve uitstraling aan de oude wijken en aan de nu meer zichtbare kunstuitingen van andere culturen.
outreach-projecten
Kenmerkend verschijnsel voor de toenemende aandacht voor culturele diversiteit in musea zijn tentoonstellingsprojecten die gericht zijn op een specifieke doelgroep, niet van huis uit behorend tot de traditionele museumbezoekers. Doel daarbij is niet alleen een expositie over de groep te maken, maar deze ook bij de ontwikkeling en uitvoering van het project te betrekken. Belangwekkend voorbeeld is de tentoonstelling ‘Oost, Amsterdamse buurt’, van het Amsterdams Historisch Museum in 2003 en 2004 en de ontwikkeling van een website Geheugen van Oost, die verhalen verzamelde van bewoners. Diende deze site eerst als basis voor de expositie, al snel ging hij een eigen leven leiden, ook nadat de expositie was afgelopen. Zie meer op www.geheugenvanoost.nl.
Een ander voorbeeld hiervan is de herbouw van een Molukse barak door het Nederlands Openluchtmuseum, waarbij de tweede en derde generatie Molukkers als belangrijke informanten konden worden ingeschakeld.
andere projecten
Ook via het onderwijs wordt getracht de cultuurparticipatie van niet direct tot museumbezoek te verleiden doelgroepen te bevorderen. Ook zijn er musea die programma’s ontwikkelen in het kader van inburgeringscursussen.
Er zijn echter geen harde gegevens over de effecten van cultuureducatie in combinatie met doelstellingen op het terrein van sociale cohesie. Ook het buitenland biedt daarover weinig, of op zijn minst discutabel onderzoek. Van der Kamp en Ottevanger (2003) peilden in een verkennend onderzoek de meningen hierover van betrokkenen zoals museummedewerkers, programmamakers en deelnemers. Volgens de onderzoekers worden er door cultuureducatie wel degelijk nieuwe doelgroepen bereikt en de effecten op cohesie zijn –hoewel bescheiden- positief.
deelnemers
Deelnemers beleven meer plezier aan kunst en cultuur, krijgen meer aardigheid in school, ervaren het als een zinvolle tijdsbesteding, ontwikkelen meer zelfvertrouwen en verwerven grotere sociale vaardigheden. De ontmoeting van groepen met een andere culturele achtergrond of uit een andere leeftijdsgroep levert hen nieuwe inzichten en contacten op. De culturele activiteiten geven bovendien een positieve uitstraling aan de oude wijken en aan de nu meer zichtbare kunstuitingen van andere culturen.
outreach-projecten
Kenmerkend verschijnsel voor de toenemende aandacht voor culturele diversiteit in musea zijn tentoonstellingsprojecten die gericht zijn op een specifieke doelgroep, niet van huis uit behorend tot de traditionele museumbezoekers. Doel daarbij is niet alleen een expositie over de groep te maken, maar deze ook bij de ontwikkeling en uitvoering van het project te betrekken. Belangwekkend voorbeeld is de tentoonstelling ‘Oost, Amsterdamse buurt’, van het Amsterdams Historisch Museum in 2003 en 2004 en de ontwikkeling van een website Geheugen van Oost, die verhalen verzamelde van bewoners. Diende deze site eerst als basis voor de expositie, al snel ging hij een eigen leven leiden, ook nadat de expositie was afgelopen. Zie meer op www.geheugenvanoost.nl.
Een ander voorbeeld hiervan is de herbouw van een Molukse barak door het Nederlands Openluchtmuseum, waarbij de tweede en derde generatie Molukkers als belangrijke informanten konden worden ingeschakeld.
andere projecten
Ook via het onderwijs wordt getracht de cultuurparticipatie van niet direct tot museumbezoek te verleiden doelgroepen te bevorderen. Ook zijn er musea die programma’s ontwikkelen in het kader van inburgeringscursussen.
meer informatie
- Artikel in museumpeil 26
- Goede voorbeelden van projecten culturele diversiteit op erfgoednederland.nl
Terug naar boven
© 2010 Cultureel Erfgoed Noord-Holland werkt samen met de Provincie Noord-Holland
