effecten van een beslissing
Een begroting geeft de financiële effecten van een beslissing weer. De begroting is daarmee een afstemming van de huidige wensen met de toekomstige mogelijkheden. Vaak wordt de begroting voor het volgende jaar gebaseerd op de rekening van het jaar daarvoor. Meestal wil men het verschil tussen voorziene inkomsten en voorziene uitgaven zo klein mogelijk houden: een dekkende begroting.

kosten bepaalde periode
Met een begroting kan worden vastgelegd welke kosten zich in het komende jaar zullen gaan voordoen. Meer en meer wordt een begroting ook gebruikt om aan te geven welke richting de instelling wil inslaan, en welk belang de instelling daaraan hecht. Samen met een beleidsplan voor een vierjarige periode kan ook een meerjarenbegroting worden opgesteld.

• Een conservatieve begroting: (voorzichtigheid troef)
  Een begroting is gebaseerd op de rekeningen van de jaren ervoor. Wanneer er geen ruimte is voor het starten van nieuwe plannen spreken we van een conservatieve of behoudende begroting.
• Een vernieuwende begroting: (ruimte voor nieuwe initiatieven)
  Een begroting voorspelt niet alleen de uitgaven, maar ook de verwachte inkomsten van een instelling. Wanneer de inkomsten het toelaten, of wanneer er een meevaller is geweest, kan er ruimte ontstaan voor (het begroten van) nieuwe of uitgebreide activiteiten.

Een jaarrekening geeft het jaarlijks overzicht van de financiële situatie van een instelling. Hij bestaat uit een verlies- en winstrekening (of resultatenrekening), resulterend in een batig (winst) of nadelig (verlies) saldo en uit een balans.

Een balans is een overzicht van de waarde van de bezittingen en de schulden van een instelling. Aan de ene zijde staat wat je hebt aan goederen en bezittingen (activa). Aan de andere kant van de balans staat hoe je bezittingen gefinancierd zijn: eigen vermogen en schulden (passiva). In een gezonde financiële toestand houden de linker en rechter zijde van de balans elkaar in evenwicht.

Terug naar boven

Onder budgettering wordt verstaan het onderbrengen van activiteiten bij bepaalde begrotingsposten. Maar ook het instellen van een regime waardoor een bepaalde som geld aan in de begroting benoemde activiteiten wordt gekoppeld. Hierdoor geeft een instelling meer inzicht in zijn activiteiten en prioriteiten.

Bij budgetbewaking is de begroting en het daarin opgenomen budget uitgangspunt bij het bepalen of het budget al dan niet wordt overschreden.

Overheden doen wel aan budgetfinanciering: het toekennen van een subsidiebedrag op basis van een gezamenlijk vastgesteld budget.

Terug naar boven

Een dekkingsplan is iets anders dan een begroting. In een begroting kan een tekort zijn opgenomen; uit het dekkingsplan moet juist blijken hoe men het tekort denkt te kunnen dekken met inkomsten.

Terug naar boven

De begroting behelst de gehele exploitatie van de instelling. Voor incidentele activiteiten en projecten, zoals tijdelijke tentoonstellingen, herinrichting of nieuwbouw worden bij voorkeur aparte project-begrotingen opgesteld.

natura en subsidies
In de begroting staan alleen geldbedragen opgenomen. Toch kunnen instellingen ook vaak diensten of producten in natura of ‘om niet‘ verkrijgen. Vooral in subsidierelaties of fiscaal is het dan soms nuttig om dergelijke diensten en producten toch in een geldwaarde uit te drukken (kapitaliseren). Zo is het omwille van de helderheid soms ook raadzaam om een geldwaarde te geven aan vrijwilligersdiensten.

Terug naar boven

• Syllabus bij de cursus Bedrijfsvoering in musea, Hoofdstuk 5
  Uitg. LCM | Tilburgv | 2001



• Handreiking museumbeleid voor gemeenten
  Ingrid Jansen | Uitgave NMV, LCM en VNG | 2004



• Instrumentarium gemeentelijk museumbeleid
  Bunnik | 2005



• Elementen voor een beleidsplan van een museum
  Uitgave ICN, LCM en NMV | 1999



• Bedrijfsvoering in musea
  C.F.Plaisier, C. van Katwijk en K.Schoemaker (red.) | Den Haag | 1992



• Heb je wel gehoord van de zilveren vloot?
  Handleiding fondsenwerving voor de erfgoedsector.
  Jan Klumper en Marjolein Lamme | Utrecht | 2008
  (te bestellen bij Kunst en Cultuur Overijssel, www.kco.nl en kco@kco.nl)

Terug naar boven